Kurşunlu Camii

Şehrimizin Balıbey Mahallesi'nde bulunan Osmanlı dönemine ait camiidir. 1493 tarihinde Menteşe beylerinden Esseyyid Şucâeddîn Bey'in isteği üzerine yaptırılmıştır. Mimarisi klasik Osmanlı mimarisi özelliği taşır. Cami olarak kullanıma açılmadan önce 30 derslikli medrese olarak hizmet vermiş olan camii şimdi görülmesi gereken yerlerin başında gelmektedir. 1900’de Şerif Efendi tarafından son cemaat yeri eklenmiş, minaresi de aynı yıllarda Hacı İsmail tarafından yapılmıştır.

Kurşunlu Camisi’ni diğer camiilerden ayıran en önemli özelliği 1853 yılında gördüğü tamir sırasında kubbesinin kurşunla kaplı olmasıdır. Kurşunlu camisi 510 yıllık bir tarihe sahiptir. Birçok bakımdan onarımdan geçmiş günümüze gelmiştir. Camii içinde yer alan kalem işi süslemeler Rodos’tan getirilen kök boyalarla işlenmiştir. Caminin içinde bulunan Kâbe ve yelkenli gemi resimleri görülmeye değerdir. Düzgün kesme taştan örme beden duvarları Selçuklu Mimarisi özelliği taşımaktadır. Kurşunlu Camisi Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesinde yer almaktadır.

Osmanlı'nın bu topraklara hakim olduğu dönemlerinde yapılan son derece değerli bir eserdir.

Allan Kavağı

Muğla’dan Karabağlara giden yolda, anıtsal, içi boş bir çınardır. Çınara ( Yörede çınara, kavak denir ) kutsal gözüyle bakılır. Halk inanışına göre hasta olan çocuklar Allan Kavağına götürülür; iki kadın, biri ağacın içinde biri dışında olmak üzere, çocuğu birbirlerine atarak: “Al çocuğunu, ver çocuğumu” derler. Böylece çocuğun iyeleşeceğine inanılır. Adak adamak isteyenlerde ağacı ziyaret ederler.

Şeyh Camii

Şehrimizin Müştakbey mahallesinde bulunan cami, 1565 yılında ulemadan Şeyh Bedrettin tarafından yaptırılmıştır. Caminin minaresi 19. yüzyıl başında eklenmiştir. Şeyh Cami 19. yüzyılda iki onarım geçirmiş olup ilki olarak 1831 yılında Menteşe Mütesellimi (Tanzimat öncesi vergi toplayan devlet memuru) Tavaslı Osman Ağa'nın eşi Ümmü Gülsüm Hatun tarafından tamir ettirildi. 
Osman Ağa ayrıca camiye geniş vakıflar kurdurdu. 

İkinci onarım ise Şerif Efendi ile Ragıp Efendi tarafından 1896 yılında yaptırıldı. Bu tarihten sonra uzun yıllar hizmet veren cami, 20 Haziran 2007'de restore edilerek yeni bir görünüm kazandı. Gördükleri tamirlerden sonra pek eski tarihi halinden eser kalmamıştır. Sadece giriş kapısının sağında bulunmakta olan yazı bugüne kadar kalmıştır. Ayrıca camin asıl tek hazinesi camiye ismini veren Şeyh Bedrettin'in mezarı orada bulunmaktadır.

Apostol Hanı

Muğla’da Rum ustalar tarafından yapılan tek han olan, Cumhuriyet döneminin ilk okulu olma özelliğini taşıyan ve 1999 yılında çıkan yangında tamamen kullanılamaz hale gelen Apostol Hanı'nın restorasyon çalışmalarında son aşamaya gelindi.

1850-1870 yılları arasında yapıldığı tahmin edilen, Muğla’nın 13 hanından birisi olan ve 1999 yılında çıkan yangında kullanılamaz hale gelen Apostol Hanı’nın yeniden yapılması için Muğla Belediyesi tarafından başlatılan çalışmalarda son aşamaya gelindi.

Mübadele öncesi Rumların yoğun olarak yaşadığı Saburhane bölgesindeki meydana yakın bir noktada yer alan ve Rum ustalar tarafından yapılan iki katlı ahşap han önümüzdeki aylarda Muğla’ya hizmet vermeye başlayacak.

Yapım tekniğinden 1850-1870 yılları arasında yapıldığı tahmin edilen ve mübadele öncesine kadar alt katı Rum Meyhaneci Apostol tarafından meyhane olarak işletilen üst katı ise, konaklama için kullanılan Apostol Hanı mübadele yıllarından sonra 1927 yılından 1954 yılına kadar ilkokul olarak kullanıldı. 1954 yılından sonra boşaltılan tarihi han 1999 yılında bir gece yarısında elektrik kontağından çıktığı iddia edilen yangınla tamamen yanarak, kullanılamaz hale geldi. Can ve mal güvenliği açısından tehlike arz eden tarihi han Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi tarafından hazırlanan rölöve ve restorasyon projeleri 2003 yılında onaylandıktan sonra Koruma Kurulu onayı ile 2006 yılında yıkıldı. Özel mülke ait olması nedeniyle Apostol Hanı’nın bulunduğu alan Muğla Belediyesi tarafından 3,5 yıl önce başlatılan kamulaştırma çalışmalarıyla belediye mülkiyetine geçti.

KAFETARYA OLARAK HİZMET VERECEK

Kamulaştırma çalışmalarının ardından Muğla Belediyesi tarihi hanın yeniden yapılması amacıyla çalışmalarına hız verdi. Projeleri tamamlanan Apostol Hanı’nın uygulama işi için Muğla İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği’ne “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payı’na Dair Yönetmelik” kapsamında katkı payına başvuruldu. Başvurunun sonuçlanmasının ardından tarihi hanın yapımı için Muğla Belediyesi tarafından ihale açıldı. İhaleyi kazanan firma hemen restorasyon çalışmalarına başladı. Tarihi hanın restorasyon sonrası kullanım amacı kafetarya-restoran olarak belirlendi.

Muğla Belediye Başkanı Osman Gürün, yapının restorasyonu Muğla kent tarihi ve Saburhane bölgesi için büyük önem arz ettiğini, ilerleyen dönemlerde Saburhane ve çevresinde gerçekleştirilecek olan peyzaj ve cephe düzenlemeleri ile bütünlük sağlayacağını kaydetti.

Gürün, Muğla’nın bacalarıyla tarihi evlerini koruma altına alarak kent dokusunu geleceğe taşıdıklarını söyledi.

Gürün, “Apostol Hanı bizim için önemli bir tarihi değer. Alanın özel mülkiyette olması nedeniyle belediye olarak bir müdahalede bulunamadık. Yaklaşık 3,5 yıl burayı belediye mülkiyetine kazandırmak için çaba harcadık. Sonunda tarihi yerin mülkiyetini belediyemize geçti. Artık bu tarihi hanı yeniden günümüze kazandıracağız. Restorasyon çalışmalarında son aşamaya geldik. Yaklaşık 1 ay içinde tarihi hanı Muğla’ya yeniden kazandıracağız” dedi.

Muğla Belediyesi tarafından bugüne kadar Konakaltı Kültür Merkezi, Kültür Evi, Sekibaşı Hamamı, şu anda belediye binası olarak kullanılan eski adliye binası, Şaraphane, Sekibaşı Kadın Sığınma Evi, Özbekler Evi ve Karabağlar yaylasında bulunan Keyoturağı restore edildi.